„Magiczne grzyby” zaczynają pukać do drzwi psychiatrii.
I od razu najważniejsze: psylocybina w Polsce jest substancją nielegalną. To nie jest tekst o samoleczeniu, eksperymentach, „naturalnych tripach” ani szukaniu grzybów w internecie.
To tekst o tym, że medycyna zaczyna bardzo poważnie badać substancję, którą przez lata wrzucano głównie do szuflady z napisem: narkotyki, zakazać, nie pytać.
Podawanie psylocybiny pacjentom z depresją oporną na leczenie w warunkach rutynowej praktyki klinicznej wiązało się z klinicznie istotną poprawą objawów depresji. Co ważne, chodziło o pacjentów trudnych, złożonych, często takich, którzy w klasycznych badaniach klinicznych bywają wykluczani, bo nie pasują do idealnego formularza.
A depresja oporna na leczenie to nie jest „gorszy nastrój”.
To sytuacja, w której kolejne standardowe terapie nie dają wystarczającej poprawy, a pacjent dalej żyje z ciężarem, którego nie da się rozwiązać zdaniem: „proszę się wziąć w garść”.
Takie rady przy ciężkiej depresji są mniej więcej tak pomocne, jak plaster na złamanie kości udowej.
Jak działa psylocybina?
W organizmie przekształca się w psylocynę, która chemicznie przypomina serotoninę. Pobudza między innymi receptory 5-HT2A w mózgu, wpływając na percepcję, nastrój, przetwarzanie emocji i procesy poznawcze.
Czyli nie mówimy o „grzybku na smutek”.
Mówimy o silnej substancji psychoaktywnej, która może głęboko zmieniać pracę układu nerwowego:
· psylocybina jest badana w depresji opornej na leczenie,
· wyniki z rutynowej praktyki klinicznej wskazują na klinicznie istotną poprawę objawów,
· trwają też badania nad jej zastosowaniem w zaburzeniach lękowych i uzależnieniach,
· mechanizm wiąże się między innymi z receptorami serotoninowymi 5-HT2A,
· psylocybina w Polsce pozostaje nielegalna,
· samodzielne stosowanie to nie terapia, tylko ryzyko zdrowotne i prawne.
Potencjalnie działa określona substancja, w określonej dawce, u wybranych pacjentów, w kontrolowanym protokole, pod opieką specjalistów i zwykle z przygotowaniem oraz integracją psychoterapeutyczną.
To, że coś pochodzi z natury, nie znaczy, że jest automatycznie bezpieczne.
To, że coś jest nielegalne, nie znaczy, że nauka nie powinna tego badać
.
Jarosław Juć
Dietetyk kliniczny, psychodietetyk, dietetyk pediatryczny
Poradnia Dietetyczna – Dietetyk Jarosław Juć
Źródła / bibliografia:
1. Medscape Medical News. Psilocybin Shows Benefit in Real-World Treatment-Resistant Depression. 2026.
2. Karolinska Institutet. Single dose of psilocybin provided rapid relief from depression in new study. 2026.
3. Yngwe H. i wsp. Acute and Late Effects of Psilocybin on Symptoms in Major Depression. JAMA Network Open. 2026.
4. Mertens L. J. i wsp. Efficacy and Safety of Psilocybin in Treatment-Resistant Major Depression. JAMA Psychiatry. 2026.
5. Publikacje dotyczące psylocybiny, depresji opornej na leczenie, neuroplastyczności i terapii wspomaganej psychodelikami.
